2 Nisan 2012 Pazartesi

Wrath of the Titans


"Wrath of the Titans" filmini basit yönetmenlerden Jonathan Liebesman yönetmiş. Başrollerde ise serinin ilk filminde olduğu gibi Sam Worthington, Liam Neeson ve Ralph Fiennes yer alıyor. Serinin ilk filminin adı ise "Clash of the Titans" idi. Mitoloji ile ilgili filmlere daha sonra değinmeyi düşünüyordum ama bu filmden sonra illaki bir şeyler söylemem lazım. Benim bu yazıda çoğunlukla üzerinde duracağım ise özgün senaryolar ile filmlerin esin kaynakları.


Öncelikle ilk filme değinelim; ilk filmin adı "clash of the titans" olmasına rağmen film boyunca titanlar gözükmez ve ayrıca bu isimle 1981 yılında çıkmış bir film daha vardı. Filme göre ismi zikredilen tek titan Kraken'dir ki kraken'e filmde canavar denilir ayrıca kraken yunan mitolojisinde yer almaz, iskandinav mitlerinin karakteridir. O yüzden yunan mitinde olmaması gerekirdi. İlk film çoğu insana sıkıcı geldi, bazı arkadaşlarımdan filmle ilgili senaryoyu eleştiren yorumlar aldım ama onların derdi niye tanrılardan ve titanlardan fazla bahsedilmediğiydi. Ben de onlara bu filmin konusunun sadece perseus isimli yarı tanrı yarı insan bozuntusu antik kahramanın seçilme sürecini anlatan bir yolculuk olduğunu anlattım ve biraz yatıştılar ama beni kim yatıştıracak? Pek çok hikaye götten uydurulmuş, amacın sadece ticari olduğunu düşünmüyorum, senartistlerin wikipediden mitoloji okuduklarına kanaat getirmiş durumdayım. Medusa'nın öldürülmesi sürecindeki doğaçlama sahneler beni çıldırttı. Beni asıl sinirlendiren ise ellerinde hazır hikayeler bulunmasına rağmen götten senaryo üretmeleri. Biliyorsunuz bu yunan mitolojisi pek çok yunanlı tarihçinin epik ve de lirik şekilde yazdıkları eserlerin toplamı. Her ne kadar farklı yorumlar olsa da çoğu hikaye ve mesaj aynı. Ama 5 yılda gördüğümüz yaklaşık bir 3-4 tane iddialı yunan mitolojisi filminde hikayeler çok sıradandı.


Bu bahsettiğim yazılar "homeric hymns" adıyla bazıları anonim olmak suretiyle literatüre geçmiştir ve homerik ilahiler diye de Türkçe'ye çevrilebilir. Ama filmlerde gördüğümüz senaryolar rezalet boyutlarda. Sen madem titanlardan bahsetmeyeceksin o zaman o adla reklam yapma, tanrı betimlemelerini doğruca yap, kurtlar vadisindeki basit güç odakları gibi tanrı toplantılarını gözümüze sokuyorlar. Herkül'ün bile nerden baksan 20 tane hikayesi varken senaristlerin çokça sayıda mevcut olan asıl eserlerin yerine kendi yorumlarını filme çekmek istemelerini bir türlü anlayamıyorum. Bunun önüne kim geçecek? Benim en büyük sıkıntım budur. Yani biz istersek kendi batman filmimizi çekebilir miyiz? Gerçi geçen fragmanını gördüm süpermen türkiye'de mi ne diye iğrenç bir dip yapıt daha geliyor. Bazı konuların denetlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Herkes keyfine göre film çekememeli.


Buna en basit örneği vampir kültüründen verebiliriz. Vampir var mı? Hayır yok, ama irlandalı'nın eserine saygı göstermek zorundasınız. Birilerinin olanca twilight vb. ergen saçmalıklarına dur demesi gerekir. Hakeza olmayan yunan tanrılarını bile anlatırken tarihçilere saygı duyulması gerekir. Örneğin Troy filmi ile filme göre antik yunanın en önemli savaşlarından biri anlatılır ama filmde tanrısal tek bir betimleme göremedik. Meşhur savaşçı aşir'in durumu hiç anlatılmadı oysaki filmin sonunda aşir, aşirine ok yiyince ölüyordu, sebebi ise yarı tanrı annesinin kimi hikayelere göre de terkedilmiş tanrı olan annesinin aşiri küçükken ölümsüzlük suyuna bandırması ve eliyle topuğundan tuttuğundan o bölgenin tılsımlanamaması. Şimdi sen bu hikayeyi anlatmıyorsun ondan sonra da adam aşirine ok yiyor ve ölüyor, sizin yapacağınız filme sokuyum. Troy favorilerimden diyebileceğim bir film ama eksik lan konu.


Truva'da savaşa gelen bir çok tanrısal öge varken filmi tek bir aşk hikayesi üzerine kurmaya çalışan zihniyeti şiddetli kınıyorum. Agamennon, aşir, hektor ve helen ile paris; bunlar filmde kahraman ama truva savaşını anlatmak için yeterli değil. Ayrıca güzeller güzeli helen'in kadın tanrılar tarafından kıskanılması ve gelen azaplar neden es geçildi? Agamennon isimli kral kimin keyfine göre kalleş bir kral olarak gösterildi? Athena, Hera, Afrodit ve Ares betimlemeleri nerede? Homeros'un ilyada isimli tarihi başyapıtına neden riayet etmiyorlar? Dediğim gibi bunların tek sebebi finansal sebepler olmamalı.


Clash of titans filminde perseus'un önemli maceraları varken cılız aşk kokularını suratımıza atmalarının ne anlamı var? Orijinal hikayede perseus, kraliçe andromeda'yı kurtarmalı ve onunla birbirlerini sevmeli idiler. Ama bu filmimizde kurtarma gereksizce değiştirilmiş. Sanki perseus kraliçeyi değil de şehri kurtarıyormuş gibi anlatılmış. Yalan ve de yanlış bilgiler. Perseus'un medusa'nın kellesini alması sonucu krakenle savaşmasını nereden okuyup senaryoyu yazmışlar merak konusu. Yine filme göre perseus neden Io isimli yarı tanrı karakterle kırıştırıyor onu da anlamış değilim, hangi kitaptan okudular bilinmez. Lan dallamalar madem filme aşk, şehvet, şefket koyacaksın sana koyma diyen yok ki, niye perseus, ıo mudur oil midir onunla sevişiyor? Perseus kraliçe andromeda'yı şey yapmalıydı.


Sonra ne oldu benim dediğime geldi piçler, serinin son filminde (umarım war of the gods'ı da çekmeye kalkmazlar) kraliçe ile perseus'u öpüştürüyorlar. Hem de çok sinirlendiğim bir yerde. Son filme gelmeden önce arada pembe dizi niyetinde çekilen immortals'a da değinmem gerek. Öncelikle bu filmin yönetmeni olan hintli tarsem singh'in sanata bakış açısının kosinüsünü sikeyim. Ulan elin amelesine mitolojiyi okutsak geri yazdırsak o adam daha fazla doğru yazardı. Rezalet, tam bir rezalet. Filmin senaryosu da görüntüler de aksiyon sahneleri de rezalet. Yine aynı soruyu soracağım. İsteyen istediği filmi çekebilecek mi? O zaman ben de ileride çok popüler bir kült akımın içine edeyim iyi mi. Yani bir adam çıkıp ikinci dünya savaşı filmi çekse ve almanları haklı gösterse en başta beyni yıkanmış sen bile bu durumdan rahatsız olursun, çünkü haklı olanlar yahudiler olmalıydı. E bu meselede bu kadar net kırmızı çizgiler varken bir kaç amatör hayalperestin asırlık baş yapıtların içine etmesine kim neden göz yumuyor bilinmez.


Ayrıca şunu da belirtmeliyim ki yönetmenler illaki de işin ekonomik boyutunu düşünüp biraz doğaçlama yapacaklar ama bu konuyu baştan sonra yorumlayabilecekleri anlamına gelmez. Mitolojide pek çok serüven ve yorum var ama ne diye götünden uydurursun bre yönetmen bre kalleş bre sanat düşmanı, bu bre ne demekti?


Immortals adlı film diyemeyeceğim şeyde güya kral hyperion titanları zindandan kurtarıp tanrıları öldürtecek. Filmdeki titanlar yemin ediyorum piramit inşaatında çalışan mısırlı ameleler gibi çıkmış. Olum mal mısın tarsem, sen ne okudun la, senin ilkokul öğretmenin kimdi, öyle titan öyle zindan mı olur piç. Sen titan hypreion'a ne diye kral diyon kalın kafalı. Madem titanları zindandan kurtaracan ne diye müzeden çıkartır gibi titan teması yapıyorsun, hani o meşhur tartarus zindanları, taa yerin dibindeki uçsuz bucaksız zindanlar neredeler? Ve titan temalarını rüyanda mı gördün? Bu arada titan deyip duruyoruz da titan nedir der gibisiniz. Biliyorsunuz yunan mitolojisine göre ilk önce kaos vardı. Kaos'tan uranus ile gaia çıktı. Gaia bereket, uranus gök sorumlusu idi. Bu ikisinin birlikteliğinden titanlar ve acayip şeyler ortaya çıktı. Ama uranus doğanı öldürtüyordu. Derken bebeğim titanların lideri olan büyük evlat kronos kardeşleri ve anasıyla birleşip babaları uranus'u yener ve hapse yollar. Sonra kronos'tan zeus ile beraber hades ve poseidon gibi ilk büyük tanrılar olur. Derken tanrılar güçlerini birleştirir ve kronos'u yenerler. Böylelikle ikinci defa oğul babayı tutsak eder ve titanların neredeyse tamamı tartarus'a yani yerin dibine gönderilir.


Yani titanlar ağızlarında salya sümük yaratıklar olarak filmlerde gözükmelerine rağmen tanrılardan daha bilge ve öncüldürler. Ayrıca evren altın çağını mitolojiye göre titanlar zamanında yaşamıştır. Yine filmlerimize göre tanrılar insanları titanlardan felan koruyorlar, yalan düpedüz yalan. Yunan mitolojisine göre ilk insanı zeus değil prometheus yaratmıştır. Hatta yakınlarda prometheus diye ridley scott'un alien çakması basit bir bilim kurgu filmi daha geliyor. Filmin adını niye prometheus koyduğunu fragmandan anlayabiliriz ama bu da onun cahilliğini gösteriyor neyse. Yani immortals'daki gibi bir olay söz konusu değil. Bu filmdeki titan betimlemesini ise hayatımda gördüğüm en kötü yorum olarak nitelendirebilirim. Bu filmdeki bir diğer sinir bozucu şey ise titanların kurtarılmasını sağlayan tanrısal ok ve yay. Güya bu ok herkül için yapılmış ve bir gök savaşında yere düşmüş. Kral hyperion da buna ulaşır derken olaylar gelişir. Halbuki filmdeki palyaço gibi giyinmiş sakalsız tanrılardan biri de herakles'tir yani namı diğer herkül. E adam demez mi benim okumla bana mı artistlik yapıyorsunuz diye. Ya kardeşim, amına koduğumun yönetmeni, bi kere mitoloji okumamışsın herşeyin içine sıçmış batırmışsın, bu yavşak yönetmen bir de artisttir ki sormayın, it oğlu it.


Özetle bebeğim immortals gördüğüm en kötü mitoloji filmi idi. Ayrıca Theseus'u sikeyim o kim ki onun filmini yapıyorsun bir sürü hikaye ve kahraman var. Ama yönetmen muhtemelen tüm mitoloji birikimini age of mitolojiden aldığı için böyle angutluklar çıkıyor. Unutmadan söyleyelim age of'taki başrol kahramanlarının bazıları microsoft'un uydurduğu fiktif karakterlerdir. Hiçbir tarihi eserde gözükmezler, Arkantos gibi.


Gelelim en son filme, wrath of the titans yani titanların gazabı. Ama filmde titanlara titan değil de yerin altından çıkan iblisler deniyor, saygısız terbiyesizler. İblis olsa olsa olimposlu tanrılardır, çünkü titanların altın çağını onlar bozdu ve insana ilk sıkıntıyı ve kederi yunan mitolojisine göre zeus verdi. Neyse bunu filmin senaryosunu tozutmamak için es geçtin diyelim. Peki Perseus'un Io ile çocuğunun olması nereden çıktı? İlk filmde bir hata yapmıştınız; persues kraliçe andromadia ile sevişecekti, bu hatayı hala sürdürüp ucuz bir senaryo eklemesiyle izleyicilere yutturdunuz. Tartarus temasını fena bulmadım ama tartarus sadece yerin adı değil aynı zamanda oradan sorumlu görevlinin de adı, o nerede? İnsan Atlas'tan bahsetmez mi? Poseidon'u dilenci gibi göstermeye ne hakkınız var? Perseus'a bu yolculuğunda yardım eden çakma kahraman agenor'un da amına koyuyum, bu dallamayı niye tipik romantik komedilerdeki ibneler gibi göstermişler? Ayrıca kronoslar hadesler kıyamet koparken agenor'a basit espriler yaptıran yardımcı senaristin kılcal damarlarını sikeyim.


Filme göre bir şekilde kurtarılan kronos temasına bir şey diyemeyeceğim çünkü alışıla gelmiş betimleme buna yakın, age of'tan arak bir kronos gördük. Ayrıca kronostan çıkan alev parçalarının da minik titan olmasını yanlış araklamışlar. Kronos'un öyle bir özelliği yokken age of'ta da o işi prometheus yapabiliyordu. Amına koduğumun beceriksiz malları. Sadece kronos'un tartarustan kurtulması ise basit bir yönetmen taktiği, maliyetten kaçınmış. Bunu fetih 1453 filminde bir saat gemi getirme muhabbetinden sonra denize inen gemilerin bir daha gösterilmeyişine benzetiyorum. Kronos hanzo mu da sadece ona yoğunlaştınız anlamadım. Diğer ne olduğunu çözemediğim titan betimlemeleri ise rezalet. Perseus'un gerçekte bir titan öldürebilmesi ise imkansız. Ama affetmiyor önüne geleni öldürüyor, inanır mısınız kronos'u da perseus öldürüyor, inanılmaz cılız bir yorum. Kronos öldürülürken hades ile zeus'un tavırlarında sinemada kendimi zor tuttum. Zeus'un ölümü ise sinir bozucu. Zeus'un ölümünün ardından agenor ile perseus'un (5 dakka içinde adamın hem dedesinin hem de babasının ölmesine rağmen) şakalaşması ile beraber persues'un gördüğü ilk karı olan kraliçe andromeda'ya sulanmasında acayip kombo küfürler oluşturdum ama şimdi sinemadaki sinirim olmadığı için yazamayacağım. Hakikaten senaristi görmek ve konuşmak istiyorum, neden orospu çocuğu neden böyle bir şey yazdın diye


Filmin sonunda mıydı sonlarına yakın bir yerde miydi neydi, bir tane zengin görünümlü cahilin şu yorumu beni hayrete düşürdü: "bu zeus ile hades, kronos'a niye baba diyor, bunlar ondan nasıl çıkmış ki" ondan sonra senaristlere fazla küfür etmemeye başladım ve bu dizginlik beni eve kadar yorum yapmadan getirdi. Keskin kılıcı andıran, eleştiriyi kabullenemeyen mitoloji yorumlarım yerini geçen yaz arkadaşlarla yaptığım tatlı kır pikniğinin gevşetici anılarına bıraktı. Gecenin bir yarısında bu bebenin hemi de ilk günden bu filmi izlemeye gelme amacını da fazla düşünemeden uyudum gitti.


Bir daha muhtemelen mitoloji filmlerine, her ne kadar beni çok etkileyen ve dikkatimi çeken konular olsalar da gitmeyi düşünmüyorum. Gittikçe insanoğlunun zeka seviyesinin düştüğüne bunun da film sektörünü etkilediğini düşünüyorum. Beni son zamanlarda sinemada derinden etkileyebilen tek film olan inception'ın yönetmeni nolan'a güvenim sonsuz olduğundan, temmuz ayında ülkemizde vizyona girecek olan batman'ın son filmine gidip ben de batman gibi bir veda yapabilirim. Tabii ki bu veda sizlere değil ama büyük ihtimal çok zeki izleyicilerin olduğu sinema salonlarına. Bebeğim haftaya bir sıkıntı olmaz ise "a torinoi lo" ile devam edelim diyorum selametle...





Wrath of the Titans film eleştirisi



2 yorum:

  1. Bu filmi izlemedim ama sırf senin şu gülerek okuduğum yorumun yüzünden izlicem bakalım dediğin kadar içine sıçılmışmı mitolojinin :D saygılar.

    YanıtlaSil